Belediyeler ve Şirketleri Spor Kulüplerine Kaynak Aktarabilir mi?
Belediyeler, mevzuatta belirtilen şartlarla spor kulüplerinin amatör spor faaliyetlerine ayni veya nakdî destek sağlayabilir. Buna karşılık profesyonel spor dallarına ve profesyonel sporculara herhangi bir ad altında kaynak aktarılması mümkün değildir. Belediye şirketlerinin spor kulüpleriyle yapacağı sponsorluk ve reklam sözleşmelerinde ise şirket menfaati, ticari karşılık ve basiretli tacir ilkesi esas alınmalıdır.
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Görüşü
Belediyelerin Amatör Spor Faaliyetlerine Destek Yetkisi
5393 sayılı Belediye Kanununun 14’üncü maddesi ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7’nci maddesi, belediyelere sporu teşvik amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapma imkânı tanımaktadır. Bu kapsamda malzeme desteği sağlanması, amatör spor müsabakalarının düzenlenmesi ve belediye meclisi kararıyla başarılı sporcu, antrenör veya teknik yöneticilere ödül verilmesi mümkündür.
Nakdî yardım bakımından kanuni üst sınırlara uyulması gerekir. 5393 sayılı Kanuna göre belediyelerin yapacağı nakdî yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirleri tahsilatının büyükşehir belediyelerinde binde yedisini, diğer belediyelerde ise binde on ikisini aşamaz.
Profesyonel Branşlara Kaynak Aktarımı Yasaktır
7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanununun 21’inci maddesi; büyükşehir belediyeleri, belediyeler, bağlı kuruluşları ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası bunlara ait şirketlerin profesyonel spor dallarına ve profesyonel sporculara kaynak aktarmasını açık biçimde yasaklamaktadır. Yasak; yardım, sponsorluk, reklam veya başka bir sözleşme adı altında yapılan aktarımları da kapsamaktadır.
Bir spor kulübünün profesyonel bir takıma sahip olması, kulübün bünyesindeki tüm amatör faaliyetlere destek verilemeyeceği anlamına gelmez. Ancak yardımın doğrudan amatör faaliyetlere tahsis edildiği; profesyonel takım, sporcu veya spor anonim şirketi yararına kullanılmadığı belge ve kayıtlarla ortaya konulmalıdır. Yardım kararında amaç, tutar, yararlanıcı, kullanım alanı ve denetim yöntemi açıkça gösterilmelidir.
Belediye Şirketlerinde Sponsorluk ve Reklam Sözleşmeleri
Belediye şirketleri, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren tacir niteliğinde şirketlerdir. Bu nedenle şirketlerin spor kulüpleriyle yapacağı reklam veya sponsorluk sözleşmeleri, kamu yardımı niteliğinde bir kaynak aktarımına dönüşmemelidir.
Şirket yönetim organları, her somut işlemde şirketin ticari menfaatini ve sözleşmenin gerçek ekonomik karşılığını değerlendirmelidir. Reklam görünürlüğü, hedef kitle, hizmet alanı, bedelin piyasa koşullarına uygunluğu ve ölçülebilir tanıtım çıktıları karar dosyasında yer almalıdır. Profesyonel spor faaliyetlerine yönelik, ticari karşılığı bulunmayan veya şirket kaynaklarının dolaylı biçimde aktarılmasına yol açan işlemlerden kaçınılmalıdır.
Uygulamada Belgelendirme ve Denetim Esastır
Belediyelerce amatör spor faaliyetlerine yapılacak yardımlarda; ilgili kulübün statüsü, yardımın amacı, bütçe ödeneği, meclis veya yetkili makam kararı ile harcama belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. Yardımın amatör branşlara harcandığını gösteren kulüp yazıları, faaliyet planı, banka kayıtları, harcama belgeleri ve denetim raporları muhafaza edilmelidir.
Sonuç olarak belediyeler amatör sporun gelişimini destekleyebilir; ancak profesyonel spora kaynak aktarım yasağını ve nakdî yardım sınırlarını gözetmelidir. Belediye şirketleri açısından ise sponsorluk veya reklam ilişkisi, şirket yararına dayanan gerçek bir ticari işlem olarak kurulmalı; kamu kaynağının dolaylı aktarımına yol açabilecek uygulamalardan uzak durulmalıdır.