Encümen Başkanlığı ve Üyeliği Hangi Durumlarda Kimler Tarafından Yerine Getirilebilir?
Belediye encümeninin kimlerden oluşacağı mevzuatta açıkça belirlenmiş olup, eksik kalan üyeliklerin belediye başkanı tarafından başka kişiler görevlendirilerek tamamlanması mümkün değildir. Belediye başkan yardımcısı ancak meclis üyeleri arasından encümen üyesi seçilmişse veya belediye başkanının katılmadığı bir toplantıya başkanlık etmek üzere görevlendirilmişse encümende yer alabilir. Belediye başkanına vekâlet eden meclis üyesi ise başkanın yetkilerine sahip olduğundan encümene başkanlık eder. Aynı toplantıda başkanlık ve üyelik sıfatlarının doğru şekilde ayrılması gerekir.
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Görüşü
Encümen Üyeliğinin Oluşumu
Belediye encümeninin üye yapısı belediyenin türü ve nüfusuna göre belirlenmektedir. Görüşe konu belediyede encümen; belediye başkanı, meclis tarafından seçilen iki üye, mali hizmetler birim amiri ve belediye başkanının birim amirleri arasından seçeceği bir üyeden oluşmaktadır.
Encümen üyelikleri bu şekilde sayılarak belirlendiğinden, herhangi bir üyeliğin boş kalması halinde belediye başkan yardımcısının doğrudan bu boşluğu doldurması mümkün değildir. Meclis üyeleri arasından belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirilen kişi, yalnız bu sıfatı nedeniyle encümenin doğal üyesi haline gelmez.
Belediye Başkanının Toplantıya Katılamaması
Belediye başkanının bir encümen toplantısına katılamaması halinde, başkanın görevlendireceği belediye başkan yardımcısı veya encümen üyesi toplantıya başkanlık edebilir. Bu görevlendirme belediye başkanlığına vekâlet anlamına gelmez; yalnızca ilgili encümen toplantısının yönetilmesine yöneliktir.
Buna karşılık belediye başkanının izin, hastalık veya başka bir nedenle görev başında bulunmadığı durumlarda meclis üyeleri arasından bir kişi belediye başkan vekili olarak görevlendirilir. Başkan vekili, belediye başkanının yetkilerine sahip olduğundan bu süre içinde encümenin de başkanıdır. Bu durumda başkan vekili encümen başkanı olarak toplantıya katılabilir ve seçilmiş diğer meclis üyeleri de üyeliklerini sürdürebilir.
Başkan Vekili ile Başkan Yardımcısının Aynı Toplantıdaki Durumu
Encümen toplantısına belediye başkan yardımcısının başkanlık etmek üzere görevlendirilmesi halinde, o toplantı bakımından encümen başkanı sıfatını belediye başkan yardımcısı taşır.
Bu nedenle aynı toplantıda ayrıca belediye başkan vekilinin de başkan veya ilave üye sıfatıyla encümende yer alması mümkün değildir. Görüşte, encümenin üye yapısının mevzuatta belirlenen sayı ve sıfatlara uygun şekilde korunması gerektiği özellikle vurgulanmaktadır.
Sonuç
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü görüşüne göre belediye başkan yardımcıları, sırf bu görevde bulunmaları nedeniyle encümenin doğal üyesi değildir ve eksik üyelikleri tamamlamak amacıyla encümene dâhil edilemez. Ancak meclis kontenjanından encümen üyesi seçilmiş olmaları veya belediye başkanı tarafından belirli bir toplantıya başkanlık etmek üzere görevlendirilmeleri halinde encümende görev alabilirler.
Belediye başkanına vekâlet eden meclis üyesi ise başkanın yetkilerine sahip olduğundan encümene de başkanlık eder. Bu nedenle uygulamada encümen üyeliği, encümen toplantısına başkanlık ve belediye başkan vekilliği birbirinden ayrı görevler olarak değerlendirilmelidir.