Zabıta Trafik Para Cezası Kesebilir Mi? Trafikle İlgili Yetkileri Nelerdir?

Trafik Cezası Düzenleme Yetkisi

Bakanlık görüşüne göre belediye zabıtası, genel trafik denetimi yapmak veya trafik kurallarını ihlal eden araçlara trafik cezası uygulamakla yetkili değildir. Trafiği denetlemek, trafik suçlarıyla ilgili tutanak düzenlemek ve araç plakalarına trafik cezası uygulamak trafik kolluğunun görev alanındadır.

Bu nedenle belediye zabıtasının park yasağı, hız ihlali veya benzeri trafik ihlalleri nedeniyle trafik polisi gibi doğrudan plakaya ceza yazması mümkün değildir. Aynı kapsamda trafik cezalarının uygulanması amacıyla araç sahipliği bilgilerinin alınması da zabıtanın genel trafik yetkileri arasında bulunmamaktadır.

Belediyenin Görevleri

Belediyelerin şehir içi trafik düzeni konusunda önemli görevleri bulunmaktadır. Yolların trafik güvenliğine uygun tutulması, kavşakların düzenlenmesi, trafik işaretlerinin yerleştirilmesi, otopark ve durak alanlarının oluşturulması gibi çalışmalar belediyelerin görev alanındadır.

Zabıta da belediyeye verilen bu görevler kapsamında toplu taşıma araçları, taksiler, duraklar ve belediyenin düzenleme yetkisinde bulunan alanlarda denetim yapabilir. Ancak bu denetimler genel trafik kolluğu yetkisi olarak değil, belediyenin kendi görev ve sorumlulukları kapsamında yürütülmelidir.

Kamusal Alanların İşgal Edilmesi

Araçların meydan, cadde, sokak, kaldırım veya yayaların kullanımına ayrılmış diğer alanları işgal etmesi durumunda zabıta tarafından işlem yapılabilir. Burada uygulanan yaptırım, trafik cezasından farklı olarak kamusal alanın işgal edilmesine yönelik idari yaptırım niteliğindedir.

Özellikle kaldırımların, toplu taşıma duraklarının, yeşil alanların, engelli geçişlerinin ve benzeri kamusal alanların araçlarla işgal edilmesi halinde belediye zabıtası, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında işlem yapabilir. Ancak bu işlem, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen bir trafik cezası niteliğinde değildir, 

Sonuç

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü görüşüne göre belediye zabıtası trafik suç ve ceza tutanağı düzenleyemez, trafik polisi gibi denetim yapamaz ve araç plakasına trafik cezası yazamaz. Bu görev ve yetkiler trafik kolluğuna aittir.

Uygulamada temel ayrım, trafik ihlali ile belediye mevzuatına aykırı işgal fiilinin birbirinden ayrılmasıdır. Belediye zabıtası trafik polisi gibi genel trafik denetimi yapamaz; ancak mevzuatın açıkça belediyeye verdiği görevler kapsamında gerekli idari işlemleri tesis edebilip, idari para cezası kesilebilir.

Buna karşılık zabıta; belediyenin ulaşım ve trafik düzenine ilişkin görev alanlarında denetim yapabilir ve özellikle yol, kaldırım, durak ve benzeri kamusal alanların işgal edilmesi halinde gerekli idari işlemleri uygulayabilir. Dolayısıyla zabıtanın yetkisinde belirleyici olan, trafik cezası ile belediyenin görev alanındaki idari yaptırımın birbirinden ayrılmasıdır.