Yargıtay Kararları

Belediyenin yüzde yüz sahibi olduğu şirketlerde belediyeyi temsilen şirket müdürü veya kanuni temsilci olarak görev üstlenmek kişisel mali sorumluluk doğurabilir. Yargıtay, belediye başkan yardımcısının belediye adına şirketin kanuni temsilcisi olduğu dönemde doğan SGK prim borçlarından şirketle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabileceğine karar vermiştir. Sorumluluk ise temsil yetkisinin bulunduğu dönemle sınırlıdır.

Belediyenin ortak olduğu şirketlerin genel kurulunda belediye tüzel kişiliğini temsil edecek gerçek kişinin kim tarafından belirleneceği uzun süredir uygulamada tartışılmaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda bu temsilciyi belirlemek için mutlaka belediye meclisi kararı alınmasını zorunlu kılan açık bir hüküm bulunmadığını kabul etti. Belediye başkanının belediye tüzel kişiliğini temsil yetkisi kapsamında temsilci belirleyebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Genel Kurala katılacak kişiyi Belediye Başkanı belirler ve dolayısıyla Yönetim Kurulu belirleme yetkisi Belediye Başkanına aittir.

Belediye şirketi yöneticilerinin şirket kaynaklarını usulsüz kullandığı iddiasında suçun doğrudan “zimmet” olarak nitelendirilmesi her durumda mümkün değildir. Yargıtay, belediye şirketi yöneticisi ve şirkete muhasebe hizmeti veren sanıklar hakkında verilen nitelikli zimmet mahkûmiyetlerini incelemiş; kamu görevlisi olmayan kişinin zimmet suçunun asli faili olamayacağını, fiilin koşulları varsa hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma veya zimmete iştirak kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Eksik bilirkişi incelemesi nedeniyle mahkûmiyet hükümleri bozulmuştur.

Belediyenin asfalt yapım işinde yapılan imalatın gerçek miktarından daha yüksek hakediş ve geçici kabul düzenlendiği, yaklaşık 12.970,754 TL + KDV fazla bedel hesaplandığı ileri sürülmüştür. İlk derece mahkemesi, kesin kabul ve ödeme işlemleri tamamlanmadığından sanıkların beraatine karar vermiştir. Yargıtay, yapım işlerinde edimin ifasına fesat karıştırma suçundaki “kabul” kavramının kesin kabul aşamasını ifade ettiğini ve somut olayda bu aşamanın gerçekleşmediğini kabul etmiştir. Sanıkların beraatleri onanmıştır.

Belediye gelirlerini tahsil eden personelin topladığı paraların tamamını belediye hesaplarına aktarmaması zimmet suçu oluşturur. Tahsilatı gizlemek amacıyla makbuz veya koçanların yok edilmesi, değiştirilmesi ya da gerçeğe aykırı düzenlenmesi ise ayrıca belge suçlarına yol açabilir. İlk derece mahkemesi bir sanığa 3 yıl 10 ay 25 gün, iki sanığa ise ayrı ayrı 2 yıl 7 ay 7 gün hapis cezası vermiştir. Yargıtay bu mahkûmiyetleri onamıştır.

Bir işyerine kapatma cezası uygulanacağı ileri sürülerek spor kulübüne bağış yapılmasının istenmesi, kamu görevlisinin görevinden kaynaklanan yetkisini baskı aracı olarak kullanıp kullanmadığı yönünden ceza sorumluluğu doğurabilir. Ancak mahkûmiyet kurulabilmesi için belediye başkanının bu talimat veya talepte bulunduğunun kesin ve somut delillerle ortaya konulması gerekir. Yargıtay, somut olayda belediye başkanının bağış talebine katıldığını kanıtlayan yeterli delil bulunmadığını, ayrıca işyeri hakkında kapatma kararına dayanak oluşturacak resmi tespitlerin de mevcut olmadığını belirlemiştir. Bu nedenle icbar suretiyle irtikap suçundan verilen mahkûmiyet hükmü bozulmuştur.

Belediye başkanının, bir imar işleminin ilerlemesi ve belediye encümeninden olumlu karar çıkması karşılığında taşınmazdaki değer artışının bir bölümünün belediyeye verilmesini istemesi irtikap suçu bakımından değerlendirilmiştir. Yargıtay, irtikap suçunun oluşabilmesi için kamu görevlisinin görevinin sağladığı nüfuzu kullanarak kendisine veya başka bir kişiye yarar sağlamaya yönelmesi gerektiğini belirtmiştir. Somut olayda talep edilen menfaatin belediye lehine olması nedeniyle irtikap suçunun unsurlarının oluşmadığına, eylemin görevi kötüye kullanma kapsamında değerlendirilebileceğine karar verilmiştir.