Gelirler ve Mali Hizmetler Biriminin Görev Ayrımı Nasıl Yapılmalıdır?
Nüfusu 50 binin üzerindeki belediyelerde Gelirler Müdürlüğünün kurulması zorunlu hâle gelmiştir. Ancak bu düzenleme, mali hizmetler biriminin 5018 sayılı Kanundan doğan bütçe, muhasebe, kesin hesap, raporlama ve iç kontrol görevlerini ortadan kaldırmamaktadır. Görev paylaşımının teşkilat yönetmeliğinde açık biçimde düzenlenmesi; tahakkuk, tahsilat ve muhasebe süreçlerinde yetki karmaşasını önlemek açısından önem taşımaktadır.
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Gelirler Müdürlüğünün Kurulması
12 Eylül 2025 tarihinde yapılan düzenlemeyle nüfusu 50 binin üzerindeki belediyelerde Gelirler Müdürlüğü zorunlu birimler arasına alınmıştır. Belediyelerin teşkilat yapılarını ve norm kadrolarını bu düzenlemeye uygun hâle getirmeleri gerekmektedir.
Gelirler Müdürlüğü; belediyenin öz gelirlerinin artırılması, gelir kaynaklarının etkin biçimde takip edilmesi ve tahakkuk ile tahsilat süreçlerinin tek bir uzman birim altında yürütülmesi amacıyla yapılandırılabilir. Müdürlüğün görevleri belediyenin görev ve çalışma yönetmeliğinde açık şekilde gösterilmelidir.
Mali Hizmetler Müdürlüğü ile Görev Ayrımı
Gelirler Müdürlüğünün kurulması, Mali Hizmetler Müdürlüğünün temel mali yönetim görevlerinin bu birime devredildiği anlamına gelmez. Bütçenin hazırlanması, muhasebe hizmetleri, kesin hesap, mali raporlama ve iç kontrol gibi görevler Mali Hizmetler Müdürlüğünün sorumluluğunda devam eder.
Gelirlerin tarh, tahakkuk, takip ve tahsil işlemleri Gelirler Müdürlüğünde yürütülebilir. Ancak gelir işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve belediyenin mali tablolarına aktarılması muhasebe sistemi içerisinde gerçekleştirilmelidir. Bu nedenle iki müdürlük arasında düzenli bilgi akışı ve açık görev paylaşımı kurulması önemlidir.
Muhasebe Yetkilisi ve Tahsilat İşlemleri
Muhasebe yetkililiği, yalnız müdürlük adına veya kadro unvanına bağlı bir görev değildir. Belediyenin muhasebe hizmetlerini fiilen yürüten birimin yetkilisinin bu görevi üstlenmesi gerekir. Gelirler Müdürlüğünün kurulması, muhasebe yetkilisinin görev ve sorumluluklarını kendiliğinden Gelirler Müdürüne geçirmez.
Gelirler Müdürlüğünde görev yapan personel ise gerekli görevlendirmelerin yapılması halinde tahsilat işlemlerinde muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görev yapabilir. Böylece gelirlerin tahakkuk ve takibi Gelirler Müdürlüğünde yürütülürken, tahsil edilen tutarların muhasebeleştirilmesi ve mali kayıtların bütünlüğü korunabilir.
Sonuç
Nüfusu 50 binin üzerindeki belediyelerde Gelirler Müdürlüğünün kurulması zorunludur. Ancak bu yeni yapılanma Mali Hizmetler Müdürlüğünün temel mali yönetim ve muhasebe görevlerini ortadan kaldırmaz. Gelirlerin tahakkuk, takip ve tahsil süreçleri Gelirler Müdürlüğünde uzmanlaştırılabilirken, bütçe, muhasebe, kesin hesap ve mali raporlama görevleri Mali Hizmetler Müdürlüğünde devam etmelidir.
Sağlıklı bir uygulama için iki müdürlüğün görev alanlarının belediyenin teşkilat ve çalışma düzenlemelerinde açıkça belirlenmesi; özellikle tahsilat, muhasebeleştirme ve mutemet görevlendirmelerinde yetki karmaşasına yol açılmaması gerekir.