İşgal Edilen Belediye Yerlerine Ecrimisil Yapılmamasında Sorumluluk Kime Aittir?
Belediyeye ait kiralanmış bir taşınmazın sözleşmede belirlenen alanından daha fazlasının kullanılması halinde, fazladan kullanılan bölüm için ecrimisil tespit ve tahakkuku yapılmalıdır. İşgalin bilinmesine rağmen ecrimisil işlemlerinin yürütülmemesi, belediyenin elde etmesi gereken gelirden mahrum kalmasına ve kamu zararına neden olabilir. Sayıştay, incelenen olayda tahakkuk ettirilmeyen ecrimisil nedeniyle oluşan kamu zararından üst yönetici ve diğer sorumluyu sorumlu tutmuştur. Muhasebe yetkilisinin ise henüz tahakkuk ettirilmemiş bir alacağın tahsilinden sorumlu olmadığına karar verilmiştir.
Sayıştay 6. Dairesi 646 Karar, 191 İlam Nolu ve 14.03.2019 Tarihli Kararı
Kiralanan Alanın Dışındaki Kullanım
Belediyeye ait taşınmaz, belirli yapıların yapılması karşılığında kiraya verilmiş ve sözleşmede yalnız kafeterya bölümünün kiracı tarafından kullanılacağı kararlaştırılmıştır. Ancak yapılan tespitlerde kiracının sözleşmede kendisine bırakılan bölüm dışında kalan belediye taşınmazlarını da kullandığı belirlenmiştir.
Bu kullanım sözleşmeye dayanmayan bir işgal niteliğinde olduğundan, fazladan kullanılan alanlar için ecrimisil belirlenmesi ve belediye alacağının tahakkuk ettirilmesi gerekirdi.
Ecrimisil Alınmamasının Kamu Zararına Etkisi
Sayıştay, belediye taşınmazının sözleşme dışında kullanıldığının tespit edilmesine rağmen gerekli ecrimisil işlemlerinin yapılmamasını belediye gelirlerinin elde edilmesini engelleyen bir durum olarak değerlendirmiştir.
İşgal nedeniyle belediyenin ayrıca somut bir zarara uğradığının veya işgalcinin kusurlu olduğunun ortaya konulması gerekmemektedir. Yetkisiz kullanımın tespit edilmesi, ecrimisil sürecinin başlatılması için yeterlidir. İncelenen olayda tahakkuk ettirilmeyen ecrimisil tutarının ilgili kısmı kamu zararı kabul edilmiştir.
Sorumluluk Tahakkuk ve Tahsil Aşamasına Göre Belirlenir
Kararda sorumluluk açısından önemli bir ayrım yapılmıştır. Muhasebe yetkilisi, ancak ilgili birimler tarafından tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale getirilmiş belediye gelirlerinin takip ve tahsilinden sorumludur.
İncelenen olayda ecrimisil alacağı hiç tahakkuk ettirilmediğinden, muhasebe yetkilisi kamu zararından sorumlu tutulmamıştır. Kamu zararı olduğu kabul edilen tutarın ise üst yönetici ve diğer sorumludan müştereken ve müteselsilen, faiziyle birlikte tahsil edilmesine karar verilmiştir.
Sonuç
Sayıştay kararına göre belediye taşınmazının kiralanan alan dışında kullanıldığının tespit edilmesi halinde, bu kullanım için ecrimisil belirlenerek tahakkuk ettirilmesi gerekir. Bu işlemlerin yapılmaması nedeniyle belediyenin elde etmesi gereken gelirden mahrum kalması kamu zararı oluşturabilir.
Sorumluluk ise gelir işleminin hangi aşamada aksadığına göre belirlenir. Ecrimisil hiç tahakkuk ettirilmemişse, henüz tahsil edilebilir bir alacak bulunmadığından muhasebe yetkilisi sorumlu tutulamaz; tahakkuk işlemlerinin yapılmamasından sorumlu olan üst yönetici ve diğer görevlilerin sorumluluğu gündeme gelir.