Belediye Gelir İşlemlerinde Sorumlular Kimlerdir?
Belediye gelirlerinin tahakkuk, takip ve tahsilinde sorumluluk tek bir kişi veya birime ait değildir. Belediye başkanı, belediye gelir ve alacaklarının takip ve tahsilini sağlamakla yükümlü üst yönetici konumundadır. Gelirlerin tahakkuk ettirilmesi ve alacakların takibi ilgili hizmet birimleri tarafından, tahsil edilebilir hâle gelen alacakların tahsili ise muhasebe birimi tarafından yürütülür. Tahsildar, veznedar ve diğer görevliler de kendilerine verilen görevler ve tahsil ettikleri kamu kaynakları bakımından doğrudan sorumludur.
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Görüşü
Belediye Gelirlerinde Sorumluluk
Belediyelerde gelir işlemlerinin sağlıklı yürütülmesinden farklı görev ve yetkilere sahip kişiler birlikte sorumludur. Belediye başkanı, belediyenin üst yöneticisi olarak gelir ve alacakların takip ve tahsilini sağlamak, mali yönetim sisteminin işleyişini gözetmek ve kamu kaynaklarının kayıp veya kötüye kullanılmasını önlemekle yükümlüdür.
Bu sorumluluk, belediye başkanının bütün gelir işlemlerini doğrudan kendisinin yapacağı anlamına gelmez. Gelir işlemleri belediyenin teşkilat yapısı içerisinde ilgili hizmet birimleri, mali hizmetler birimi ve muhasebe birimi aracılığıyla yürütülür. Her görevli, kendi yetki ve görev alanındaki işlemlerden sorumludur.
Tahakkuk, Takip ve Tahsil Sorumluluğu
Belediye gelirlerinin mevzuata uygun şekilde tahakkuk ettirilmesi ile gelir ve alacakların takip edilmesi, bu işlemleri yürütmekle görevlendirilen birimlerin sorumluluğundadır. Mali hizmetler birimi de belediye gelirlerinin tahakkuk, takip ve tahsil süreçlerinin yürütülmesinde görev sahibidir.
Bir gelir veya alacak ilgili birimler tarafından tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle geldikten sonra tahsil sorumluluğu muhasebe yetkilisine geçer. Muhasebe yetkilisi, tahsil işlemlerinin yürütülmesi ve mali kayıtların usulüne uygun tutulmasından sorumludur. Bu nedenle tahakkuk ettirilmeyen bir gelir ile tahakkuk ettiği hâlde tahsil edilmeyen bir gelirde sorumlu kişiler aynı olmayabilir.
Diğer Görevlilerin Sorumluluğu
Tahsildar, veznedar ve benzeri görevleri yürüten muhasebe yetkilisi mutemetleri, muhasebe yetkilisi adına tahsil ettikleri para ve değerlerden sorumludur. Tahsil edilen tutarların zamanında ve eksiksiz olarak muhasebe birimine teslim edilmesi, kayıtların doğru tutulması ve kamu kaynağının korunması gerekir.
Gelir işlemlerinde görev yapan personelin üstlerinden aldığı talimatlar da sorumluluğu her durumda ortadan kaldırmaz. Mevzuata aykırı görülen bir talimatın ilgili amire bildirilmesi gerekir; konusu suç teşkil eden bir emir ise hiçbir şekilde yerine getirilemez. Böylece sorumluluk, yalnız unvana göre değil, kişinin yaptığı işlem, sahip olduğu yetki ve gerçekleşen sonuca göre değerlendirilir.
Sonuç
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü görüşüne göre belediye gelirlerinin tahakkuk ve tahsilinde bütün sorumluluğun tek bir kişiye veya birime yüklenmesi doğru değildir. Gelirin tahakkuk ettirilmesinden ilgili birimler, gelir ve alacakların takip edilmesinden görevli mali birimler, tahsil edilebilir hâle gelen alacakların tahsilinden ise muhasebe yetkilisi ve onun adına işlem yapan görevliler sorumludur.
Belediye başkanı ise üst yönetici olarak gelir ve alacakların takip ve tahsilinin sağlanması ile mali yönetim sisteminin işleyişinin gözetilmesinden sorumludur. Bu nedenle olası bir gelir kaybında sorumluluk belirlenirken kişinin yalnız unvanına değil, hangi işlemi yapmakla görevli olduğuna, işlemin hangi aşamasında bulunduğuna ve görevini yerine getirip getirmediğine bakılması gerekir.