İmar Para Cezaları Mirasçılardan Tahsil Edilebilir Mi?
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı nedeniyle verilen imar para cezaları kişiye yönelik idari yaptırım niteliğindedir. Bu nedenle cezanın muhatabı olan kişinin ölmesi halinde, özel bir düzenleme bulunmadıkça para cezasının mirasçılardan tahsil edilmesi mümkün değildir. Ayrıca ceza düzenlenirken yalnız tapu malikine bakılması yeterli olmayıp, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıyı fiilen yapan ya da yaptıran kişinin doğru şekilde belirlenmesi gerekir. Cezanın kesinleşmiş olması da kişisel ceza sorumluluğunun mirasçılara geçmesi sonucunu doğurmaz.
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Görüşü
Sorumlu Kişinin Belirlenmesi
İmar mevzuatına aykırı bir yapı nedeniyle para cezası uygulanırken öncelikle fiili gerçekleştiren kişinin belirlenmesi gerekir. Bakanlık görüşünde, cezanın ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıyı fiilen yapan ya da yaptıran yapı sahibi adına verilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Yapı sahibi her zaman taşınmazın tapu maliki veya ruhsat sahibi olmayabilir. Bu nedenle belediyenin yalnız mülkiyet kayıtlarına dayanarak ceza düzenlemesi yerine, aykırılığın kim tarafından gerçekleştirildiğini araştırması ve cezanın doğru kişiye yöneltilmesini sağlaması gerekir.
Cezalarının Kişisel Niteliği
İdari para cezaları, cezaya neden olan fiili gerçekleştiren kişiye yönelik yaptırımlardır. Ceza kesinleştikten sonra kamu alacağı olarak takip edilmesi mümkün olmakla birlikte, bu durum cezanın kişisel niteliğini ortadan kaldırmaz.
Bakanlık görüşünde de cezaların şahsiliği ilkesi esas alınmış ve ilgili mevzuatta kişinin ölümü halinde idari para cezasının mirasçılardan tahsil edileceğine ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı vurgulanmıştır.
Mirasçılardan Tahsilat Yapılması
İmar para cezasının muhatabı olan kişinin ölmesi halinde, bu cezadan kaynaklanan borcun mirasçılara aktarılması mümkün değildir. Mirasçıların mirası reddetmemiş olmaları da bu sonucu değiştirmez. Çünkü söz konusu borç, kişinin malvarlığına ilişkin sıradan bir borçtan değil, kendisine uygulanan idari yaptırımdan kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle belediyenin, ceza sorumlusunun ölümü sonrasında imar para cezasını mirasçılar adına takip etmeye devam etmemesi ve tahsilinden vazgeçilmesine yönelik gerekli işlemleri yürütmesi gerekir.
Sonuç
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü görüşüne göre, imar para cezası ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıyı fiilen yapan ya da yaptıran kişi adına uygulanmalıdır. Taşınmazın maliki olmak tek başına cezanın muhatabı olmak için yeterli değildir; yapı sahibinin doğru şekilde tespit edilmesi gerekir.
Cezaya muhatap olan kişinin ölmesi halinde ise cezanın şahsiliği ilkesi gereği imar para cezası mirasçılardan tahsil edilemez. Mirasın reddedilmemiş olması da bu durumu değiştirmez ve söz konusu para cezasının tahsilinden vazgeçilmesi gerekir.