Meclis Kararıyla ÇTV Bina Gruplarında Değişiklik Yapılabilir Mi?
Çevre temizlik vergisinde işyerlerinin hangi bina grubunda yer alacağı belediye meclisinin takdirine bırakılmamıştır. Bina grupları; işyerinin kullanım şekli, öğrenci, yatak, personel veya koltuk sayısı ile kullanım alanı gibi ölçütlere göre merkezi düzenlemelerle belirlenmektedir. Belediye meclisi ise bulunduğu yerin sosyal ve ekonomik özelliklerini dikkate alarak bu grupların hangi dereceye gireceğini belirleyebilir. Bu nedenle meclis kararıyla bina gruplarının değiştirilmesi veya farklı kriterlerle yeniden oluşturulması mümkün değildir.
Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu, İstanbul Şişli Belediyesi 2022 Yılı
Bina Gruplarının Belirlenmesi
Çevre temizlik vergisinin hesaplanmasında işyerleri faaliyetlerinin niteliği ve büyüklüğüne göre farklı bina gruplarına ayrılmaktadır. Eğitim kurumlarında öğrenci sayısı, konaklama ve sağlık tesislerinde yatak kapasitesi, bazı işyerlerinde kullanım alanı, eğlence yerlerinde koltuk sayısı ve diğer işletmelerde personel sayısı gibi ölçütler dikkate alınmaktadır.
Bu gruplar belediyeler tarafından serbestçe oluşturulabilecek sınıflandırmalar değildir. Dolayısıyla bir işyerinin mevzuata göre yer alması gereken gruptan başka bir gruba alınması belediye meclisinin yetki alanında bulunmamaktadır.
Belediye Meclisinin Yetkisi Bina Derecesiyle Sınırlıdır
Belediye meclislerinin ÇTV konusunda yetkisi, bina gruplarını değiştirmek değil, mevcut grupların hangi dereceye gireceğini belirlemektir. Bu belirlemede belediyenin bulunduğu bölgenin sosyal ve ekonomik durumu ile farklı bölgelerin özellikleri dikkate alınabilir.
Sayıştay incelemesinde ise belediye meclisinin bu yetkinin ötesine geçerek bina grupları üzerinde de değişiklik yaptığı görülmüştür. Örneğin mevzuata göre belirli bir grupta bulunması gereken işyerlerinin meclis kararıyla başka gruplara alınması mevzuata uygun bulunmamıştır.
Sayıştayın Tespiti ve Belediyenin Yapması Gereken İşlem
Sayıştay, çevre temizlik vergisinin doğru hesaplanabilmesi için bina grubu ile bina derecesinin birbirinden ayrılması gerektiğini ortaya koymuştur. Grup, işyerinin objektif özelliklerine göre belirlenirken; derece, belediye meclisinin yerel sosyal ve ekonomik şartları dikkate alarak yaptığı sınıflandırmaya göre belirlenir.
Şişli Belediyesi de denetim tespitine katılmış ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirmiştir. Böylece ÇTV tahakkuklarının mevzuatta belirlenen bina grupları ve belediye meclisince belirlenen dereceler esas alınarak yapılması gerektiği kabul edilmiştir.
Sonuç
Sayıştay tespitine göre belediye meclisi çevre temizlik vergisine esas bina gruplarını değiştiremez veya yeni grup kriterleri belirleyemez. Bina grubu, işyerinin mevzuatta belirlenen objektif özelliklerine göre tespit edilmelidir.
Belediye meclisinin yetkisi ise mevcut bina gruplarının yerel sosyal ve ekonomik şartlara göre hangi dereceye gireceğini belirlemekle sınırlıdır. Bu nedenle ÇTV uygulamasında önce doğru bina grubu, ardından belediye meclisi kararına göre doğru bina derecesi belirlenmelidir.