Alacakların Zaman Aşımına Uğramasından Kim Sorumludur?
Belediye alacaklarının süresinde takip ve tahsil edilmemesi nedeniyle zamanaşımına uğraması kamu zararına yol açabilir. Sayıştay, tahakkuk etmiş imar para cezalarının tahsili için gerekli işlemlerin zamanında yapılmaması sonucunda oluşan kamu zararından belediye başkanı ile mali hizmetler müdür vekilini birlikte sorumlu tutmuştur. Belediye başkanı gelir ve alacakların takip ve tahsilinin sağlanmasından, mali hizmetler birimi ise bu işlemlerin yürütülmesinden sorumludur. Alacağın yıllarca takip edilmeden zamanaşımına bırakılması halinde sorumluluk yalnız tahsilatı yapan personele yüklenemez.
Sayıştay 7. Dairesi 86 Karar, 206 İlam Nolu ve 10.03.2016 Tarihli Kararı
Tahakkuk Eden Alacakların Takip Edilmemesi
İncelenen olayda belediye gelirleri içerisinde tahakkuk etmiş imar para cezalarının bulunduğu, ancak bu alacakların tahsili için gerekli işlemlerin zamanında yapılmadığı tespit edilmiştir.
Alacakların tahsilini sağlayacak takip işlemleri yürütülmediğinden, bazı para cezaları yıllar içerisinde zamanaşımına uğramış ve belediyenin bu alacakları tahsil etme imkânı ortadan kalkmıştır. Sayıştay bu durumu belediyenin gelir kaybına uğraması olarak değerlendirmiştir.
Belediye Başkanı ve Mali Hizmetler Biriminin Sorumluluğu
Kararda belediye gelirlerinin takip ve tahsilinde sorumluluğun görev dağılımına göre değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Belediye başkanı, belediyenin hak ve menfaatlerinin korunması ile gelir ve alacakların takip ve tahsilinin sağlanmasından sorumludur.
Mali hizmetler biriminin ise belediye gelirlerinin tahakkuk, takip ve tahsil işlemlerini yürütme görevi bulunmaktadır. Bu nedenle tahakkuk etmiş bir alacağın yıllarca takip edilmemesi, hem üst yönetim hem de mali hizmetler birimi açısından sorumluluk doğurmuştur.
Zamanaşımının Kamu Zararına Etkisi
Sayıştay, gerekli takip ve tahsil işlemleri yapılmadığı için imar para cezalarının zamanaşımına uğramasını kamu zararı olarak kabul etmiştir. Sorumluların alacakların tahsil edildiğini veya zamanaşımını kesecek gerekli işlemlerin yapıldığını ortaya koyamadıkları da kararda dikkate alınmıştır.
Bu nedenle zamanaşımına uğrayan alacak tutarının belediye başkanı ile mali hizmetler müdür vekilinden müştereken ve müteselsilen, faiziyle birlikte tahsil edilmesine oy çokluğuyla karar verilmiştir.
Sonuç
Sayıştay kararına göre, tahakkuk etmiş belediye alacaklarının gerekli takip işlemleri yapılmadan zamanaşımına uğratılması kamu zararı oluşturabilir. Alacağın tahakkuk etmiş olması yeterli değildir; tahsil sürecinin de süresi içerisinde ve etkin biçimde yürütülmesi gerekir.
İncelenen olayda sorumluluk, belediye gelir ve alacaklarının takip ve tahsilini sağlamakla görevli belediye başkanı ile bu işlemleri yürütmekle görevli mali hizmetler müdür vekiline birlikte yüklenmiştir. Dolayısıyla belediyelerde zamanaşımı takibinin sistemli şekilde yapılması ve tahsil süreçlerinin zamanında işletilmesi kritik önem taşımaktadır.